Έργο NEOM: Το πράσινο υδρογόνο της Σαουδικής Αραβίας περνά σε φάση εμπορικής παραγωγής
Το μέγα-έργο NEOM ξεκινά εμπορική παραγωγή πράσινου υδρογόνου 600 τόνων ημερησίως, με ευρωπαϊκούς πελάτες και ελληνικά συμφέροντα σε ναυτιλιακή μεταφορά αμμωνίας.
Το μεγαλύτερο έργο πράσινου υδρογόνου παγκοσμίως, η μονάδα NEOM Green Hydrogen Company στη βορειοδυτική Σαουδική Αραβία, εισέρχεται επισήμως σε φάση εμπορικής παραγωγής. Η κοινοπραξία μεταξύ ACWA Power, Air Products και του κρατικού NEOM ξεκίνησε τη συστηματική παραγωγή 600 τόνων υδρογόνου ημερησίως, που μετατρέπεται σε 1,2 εκατομμύρια τόνους πράσινης αμμωνίας ετησίως για εξαγωγή.
Η συνολική επένδυση ανήλθε στα 8,4 δισ. δολάρια και τροφοδοτείται αποκλειστικά από 4 GW αιολικής και ηλιακής ενέργειας στην έρημο. Η Air Products έχει υπογράψει αποκλειστική συμφωνία απορρόφησης 30 ετών, αναλαμβάνοντας τη διανομή σε ευρωπαϊκούς και ασιατικούς πελάτες. Το κόστος παραγωγής εκτιμάται στα 4,5 δολάρια ανά κιλό υδρογόνου, ανταγωνιστικό σε σχέση με τα 5-7 δολάρια του ευρωπαϊκού πράσινου υδρογόνου.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το NEOM αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για την επίτευξη των στόχων του REPowerEU, που προβλέπει εισαγωγή 10 εκατ. τόνων πράσινου υδρογόνου ετησίως έως το 2030. Η Γερμανία έχει ήδη εξασφαλίσει το 35% της παραγωγής μέσω της H2Global, ενώ η Ολλανδία και το Βέλγιο διεκδικούν επιπλέον ποσότητες για τα λιμάνια του Ρότερνταμ και της Αμβέρσας.
Στην Ελλάδα, το έργο ανοίγει σημαντικές προοπτικές. Η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον για δημιουργία τερματικού εισαγωγής αμμωνίας στον Αστακό ή στην Αλεξανδρούπολη, με προϋπολογισμό 320 εκατ. ευρώ. Η HELLENiQ ENERGY εξετάζει συμμετοχή σε κοινοπραξία με την Air Products για τη διανομή υδρογόνου σε βιομηχανικούς πελάτες στη Β. Ελλάδα, ενώ ο Όμιλος Μυτιληναίος (Metlen Energy) έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας ύψους 180 εκατ. ευρώ.
Η ελληνική ναυτιλία κερδίζει επίσης έδαφος. Η μεταφορά πράσινης αμμωνίας απαιτεί ειδικευμένα πλοία gas carriers, και ελληνικές εταιρείες όπως η Latsco, η Naftomar και η StealthGas έχουν παραγγείλει 14 νέα πλοία VLAC (Very Large Ammonia Carriers) στα κορεατικά ναυπηγεία Hyundai Heavy και Samsung Heavy. Η συνολική επένδυση ξεπερνά τα 2,1 δισ. δολάρια και τα πρώτα πλοία θα παραδοθούν εντός του 2027.
Ωστόσο, το έργο NEOM δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Οι καθυστερήσεις στη συνολική ανάπτυξη της πόλης The Line, οι αναφορές για εκτοπισμό της φυλής Howeitat και η αμφισβήτηση της οικονομικής βιωσιμότητας των μεγαλεπίβολων σχεδίων του πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δημιουργούν ανησυχία στους επενδυτές. Παρ' όλα αυτά, το πράσινο υδρογόνο παραμένει το πιο ώριμο τμήμα του NEOM και αναμένεται να συνεισφέρει 9 δισ. δολάρια ετησίως σε εξαγωγικά έσοδα έως το 2030, σύμφωνα με την Bloomberg NEF. Η Ελλάδα, ως γέφυρα μεταξύ Μέσης Ανατολής και ΕΕ, μπορεί να διαδραματίσει στρατηγικό ρόλο.