EV Talebindeki Yavaşlama Rafinerileri Etkiledi: 2026 Benzin Tahminleri Yukarı Revize
Elektrikli araç satış hızındaki yavaşlama küresel rafinerileri benzin marjlarını yukarı revize etmeye yöneltti; TÜPRAŞ'ın 2026 kar tahminleri yüzde 18 yukarı çekildi.
Küresel elektrikli araç (EV) satışlarındaki büyüme hızının beklenenin altında kalması, petrol rafineri sektöründe önemli bir paradigma değişimine yol açıyor. International Energy Agency'nin son Oil Market Report'una göre EV satış büyümesi 2024'te yüzde 35, 2025'te ise yüzde 22 seviyesinde gerçekleşirken, 2026 için öngörü yüzde 18'e indirildi. Bu durum, fosil yakıt talebinin tepe noktasının daha önce öngörülen 2027 yerine 2029-2030 dönemine ertelenmesi anlamına geliyor.
ExxonMobil, Chevron, Shell, BP ve TotalEnergies gibi entegre şirketler, benzin marj tahminlerini ortalama yüzde 14 yukarı revize etti. Asya'da Reliance Industries ve Sinopec, Avrupa'da OMV ve ENI de aynı yönde adım attı. Reuters anketine göre 2026 için Singapur 92 RON benzin crack spread tahmini varil başına 14,8 dolardan 17,2 dolara yükseltildi.
EV pazarındaki yavaşlamanın temel nedenleri arasında Avrupa'da hibrit araçlara yönelimin artması, ABD'de Trump yönetiminin sübvansiyon programlarını gevşetmesi ve Çin'deki fiyat savaşlarının ihracat marjlarını eritmesi yer alıyor. Volkswagen, Stellantis ve Ford gibi geleneksel üreticiler tam elektrikli model lansman takvimlerini ertelerken, içten yanmalı motor üretim hatlarını korumaya devam ediyor.
Türkiye için bu durum çift yönlü etki yaratıyor. Birincisi, TÜPRAŞ'ın 2026 yılı net kar tahminleri yüzde 18 yukarı çekildi. Şirketin İzmit ve İzmir rafinerilerinin yüksek dönüştürme kapasitesi, benzin ve dizel marj iyileşmesinden orantısız fayda sağlıyor. EBITDA/varil rakamının 11,5 dolardan 13,8 dolara çıkması bekleniyor. Borsa İstanbul'da TUPRS hissesi son üç ayda yüzde 24 değer kazandı.
İkincisi, Türkiye'nin EV pazarı kendi içinde farklı bir dinamik gösteriyor. Togg'un T10X ve T10F modellerinin satışları beklentilerin üzerinde seyrederken, ÖTV avantajı sayesinde elektrikli araçların yeni satışlardaki payı yüzde 14 seviyesine ulaştı. Ancak şarj altyapısındaki yetersizlikler ve yüksek araç fiyatları nedeniyle 2026 büyüme hızının yüzde 28'le sınırlı kalacağı tahmin ediliyor.
Akaryakıt tüketimi açısından EPDK verileri, 2026 ilk çeyreğinde Türkiye'nin günlük benzin tüketiminin 65 bin varil, motorin tüketiminin ise 535 bin varil seviyesine ulaştığını gösteriyor. OPET, Shell, BP Türkiye ve Petrol Ofisi'nin pompada uyguladığı marjlar son üç ayda istikrarlı seyrediyor. Sanayide ise petrokimya hammaddesi olan naftaya talebin EV yavaşlamasına bağlı olarak yüksek kalmaya devam edeceği öngörülüyor; bu da PETKİM'in operasyonel performansını destekliyor. Türkiye'nin orta vadeli rafineri stratejisi, dönüşüm yatırımlarını petrokimya entegrasyonuna kaydırırken, geleneksel akaryakıt üretiminin değer yaratma kapasitesi de korunuyor.