Productiviteitssprong in het Permian Basin: recordoutput ondanks dalend aantal boortorens

Het Permian Basin, gelegen tussen Texas en New Mexico, heeft een nieuw productierecord gevestigd van 6,4 miljoen vaten ruwe olie per dag, ondanks een daling van het actieve aantal boortorens met 18 procent ten opzichte van vorig jaar. Volgens gegevens van de Energy Information Administration is de productiviteit per put met meer dan 22 procent gestegen, gedreven door langere horizontale boringen en geavanceerde technieken voor hydraulische fracturering.

Voor de Nederlandse oliesector is dit nieuws van fundamenteel belang. Shell, dat in 2021 zijn Permian-activa verkocht aan ConocoPhillips voor 9,5 miljard dollar, herziet nu zijn strategie van geografische diversificatie. Analisten van ABN AMRO schatten dat de Amerikaanse productiviteitssprong de WTI-prijs onder druk zal zetten en het verschil met Brent kan oprekken tot 5,20 dollar per vat, een gunstige situatie voor Europese importeurs.

De haven van Rotterdam, die in 2025 ongeveer 480.000 vaten Amerikaanse ruwe olie per dag ontving, bereidt zich voor om dat volume met 15 procent te verhogen. Vitol en Trafigura, twee belangrijke handelaren met grote operaties in de Maasvlakte, hebben langetermijncontracten gesloten met Amerikaanse producenten om WTI Midland-leveringen veilig te stellen. Deze ruwe olie is bijzonder gewaardigd door de Pernis-raffinaderij van Shell vanwege de lichte kwaliteit en lage zwavelgehalte.

De technologie achter de productiviteitssprong omvat het massale gebruik van kunstmatige intelligentie voor seismische analyse en het optimaliseren van de boorhoek. Bedrijven als Pioneer Natural Resources, nu onderdeel van ExxonMobil na de fusie van 60 miljard dollar, slagen erin om de breekevenkost te verlagen tot 38 dollar per vat in de meest productieve gebieden zoals de Delaware Basin. Dit beoordeelt het concurrentievermogen van de Amerikaanse schalieolie ten opzichte van de offshore-projecten van Equinor in de Noordzee.

De Nederlandse Vereniging van de Petrochemische Industrie ziet voor- en nadelen in deze trend. Aan de ene kant garandeert het aanbod van betaalbare grondstoffen voor de petrochemische clusters van Geleen en Terneuzen. Aan de andere kant creeert het structurele druk op de gas-naar-vloeibare projecten die Nederland binnen de Europese strategie voor energieonafhankelijkheid wilde ontwikkelen.

Tegelijkertijd komt het milieuvraagstuk steeds nadrukkelijker naar voren. De Permian-uitstoot van methaan, geschat op 1,3 miljoen ton per jaar, baart Europese kopers zorgen die zich aan strengere normen moeten houden onder de CBAM-koolstofgrensaanpassing. Shell en Phillips 66 onderhandelen al over premiecontracten voor olie met gecertificeerde lage uitstoot, een trend die de wereldwijde ruwe oliehandel kan transformeren tegen 2027 en de Nederlandse positie als duurzame logistieke draaischijf kan versterken.